Chương 7

Những Bài Đọc Gợi Ý

Võ Hồng Long dịch

Hầu hết những tác phẩm lo-gic học và ngôn ngữ này tương đối dễ nghiên cứu và trở nên phổ biến rộng rãi.

Max Black, ed. The Importance of Language. Ithaca, N.Y.: Cornell Univer­sity Press, 1969. Selected papers on the philosophy of language, edited by a noted American analytic philosopher. (Biên tập viên Max Black, Tầm Quan Trọng Của Ngôn Ngữ. Ithaca, N.Y.: Trường Đại Học Cornell ấn bản, 1969. Những bài được chọn lọc dựa trên triết lý của ngôn ngữ, được biên soạn bởi một triết gia phân tích nổi tiếng người Mỹ.)

Lewis Carroll. Alice's Adventures in Wonderland. New York: New Ameri­can Library, 1960. Readers can learn a great deal about the nature of language if they can figure out precisely why Alice and the creatures of Wonderland continually fail to communicate. (Lewis Caroll. Những Cuộc Phiêu Lưu Của Alice Vào Xứ Sở Thần Tiên. New York: Tân Thư Viện Hoa Kỳ, 1960. Độc giả có thể nghiên cứu một sự thỏa thuận rất tuyệt về bản chất của ngôn ngữ nếu họ có thể tìm hiểu chính xác tại sao Alice và những sinh vật của xứ sở thần tiên liên tục thất bại trong việc thông tin.)

Edward T. Hall. The Silent Language. New York: Doubleday Anchor Book, 1973. An account by an American anthropologist and linguist of how we "talk" to each other without the use of words. (Edward T.Hall. Ngôn Ngữ Không Lời. New York: Doubleday Anchor, 1973. Một bản miêu tả của một nhà ngôn ngữ và nhân loại học người Mỹ về vấn đề chúng ta "nói chuyện" với nhau như thế nào nếu không sử dụng ngôn từ.)

C. L. Hamblin. Sai Lầm. London: Menthuen, 1972. Một sự giải thích theo niên đại, bắt đầu bằng Aristole, về lịch sử của những lối ngụy biện phổ biến. Tác giả là giáo sư triết học của trường Đại Học New South Wales.

S. I. Hayakama. Ngôn Ngữ Trong Tư Duy và Hành Động. Tái bản lần 4. New York: Harcourt Brace Jovanovich, 1978. Một trong những tác phẩm nền tảng về ngữ nghĩa nói chung (liên quan đến cách ngôn ngữ sắp đặt cuộc sống của chúng ta), được viết bởi những người sáng tạo chủ chốt của quy luật đó.

Wilson Bryan Key. Khai Thác Phương Tiện Truyền Thông Đại Chúng. Englewood Cliffs, N.J.: Prentice Hall, 1976. Một sự giải thích về phương tiện thông tin đại chúng kích động và lôi kéo chúng ta như thế nào bằng cách lợi dụng sự thích thú, nỗi sợ hãi của chúng ta, và gợi ý chúng ta nên có thói quen mua những gì nó quyết định mời chúng ta. Ý kiến chủ đạo khai thác chủ đề này trong một cuốn sách được xuất bản sớm hơn có tên gọi là Sự Quyến Rũ Tiềm Thức (1973) và gần đây hơn là Clam-Plate Orgy (1980).

Richard Lanham. Văn Xuôi Viết Lại. Tái bản lần 2. New York: MacMillan, 1987. Một hướng dẫn thực hành xuất sắc để viết một cách rõ ràng. Gồm có một cách thức làm giảm bớt "nhân tố đệm" trong phong cách văn xuôi.

Stanley Milgram. Nghe Theo Quyền Lực. New York: Harper & Row, 1974. Dựa trên nghiên cứu được thực hiện tại Trường Đại Học Yale, sự diễn giải về một cuộc thử nghiệm nổi tiếng đã khai thác cái gì về tự nhiên của sự nghe theo quyền lực có thể tạo ra tình huống mà trong đó một người có thể ra lệnh cho người khác làm điều hại, thậm chí tiêu diệt người thứ ba vô tội, và những mệnh lệnh đó được thực hiện một cách vô cảm, dễ quy phục và thường lệ.

David Ogilvy. Sự Tuyên Bố Của Một Nhà Quảng Cáo. New York: Dell, 1963. Đây là một cuốn sách đầu tiên dành toàn bộ nội dung để trình bày tất cả những phương pháp thành công được các nhà quảng cáo khai thác nhằm bán sản phẩm của mình.

George Orwell. "Chính trị và Ngôn ngữ Tiếng Anh", trong tuyển tập những bài tiểu luận của George Orwell. New York: Doubleday & Co., 1953. Phát hiện những sa sút trong tiêu chuẩn của diễn văn và văn phong hiển nhiên trong văn hóa của chúng ta đến ảnh hưởng nguy hại của một nền chính trị bị hạ thấp. Người ta cho rằng đó sự thay đổi trong những thói quen diễn thuyết của chúng ta là một nghệ thuật chính trị.

Lionel Rubby. Nghệ Thuật Tạo Cảm Giác. Tái bản lần 3. Philadenphia: J. B. Lippincott, 1974. Một sự diễn giải thú vị về nghệ thuật suy nghĩ của một nhà giáo về triết học người Mỹ.

Gilbert Ryle. Những Tình Trạng Khó Xử. Cambridge, Eng.: Nhà xuất bản University Press, 1960. Những vấn đề tồn tại lâu dài có thể được giải quyết như thế nào bằng cách áp dụng phương pháp phân tích ngôn ngữ.

Michael Wheeler. Những Lời Nói Dối, Lời Nói Dối Đáng Nguyền Rủa, và Khoa Học Thống Kê. Cuốn sách này cho thấy không chỉ sự thích thú mua hàng mà cả những quan điểm chính trị và xã hội của chúng ta cũng có thể - và thường được chế ngự.

Ludwig Wittgentin. Những Cuốn Sách Xanh và Nâu. Tái bản lần 2. New York: Harper & Row, 1969. Một sự giải thích về những tình trạng triết học phức tạp khác nhau có nguồn gốc mơ hồ về ngôn ngữ như thế nào. Tác phẩm được viết bởi người đã thiết lập nên một trong những phong trào triết học đương thời quan trọng nhất, có tên gọi là Khoa Học Phân Tích.

Phần I

Chương 1: Bản Chất và Phạm Vi của Lo-gic

1. Lý Luận vừa là Một Môn Khoa Học và Môn Nghệ Thuật

2. Lo-gic là Nghiên Cứu về Tranh Luận

3. Tranh Luận và Không-Tranh-Luận

4. Loại Bỏ Sự Dông Dài

5. Những Bộ Phận Khuyết Thiếu

6. Làm Nổi Bật những Thành Phần Khả Nghi

7. Đánh Giá các Tranh Luận: Đúng, Giá Trị và Hợp Lý

8. Những Tranh Luận Suy Diễn và Quy Nạp

9. Lý Luận và Giáo Dục

10. Tóm Tắt

Chương 2: Phương Tiện Truyền Đạt của Ngôn Ngữ

1. Ngôn Ngữ và Tư Duy

2. Dấu Hiệu và Biểu Tượng

3. Từ ngữ và Vật Chất

4. Sự Hữu Dụng của Ngôn Ngữ

5. Sự Tối Nghĩa và Mơ Hồ

6. Những Tranh Luận về Từ Ngữ

7. Định Nghĩa

8. Nghệ Thuật Nói Chuyện Trực Tiếp

9. Tóm Tắt

Phần II

Chương 3: Những Ngụy Biện do Sự Tối Nghĩa

0. Ngụy Biện" hay "Sai lầm"

1. Lối Nói Lập Lờ

2. Câu Nói Nước Đôi

3. Dấu Trọng Âm

4. Phép Tu Từ

5. Sự Phân Hóa và Kết Cấu

6. Tóm Tắt

Chương 4: Những Ngụy Biện của Giả Định

Bỏ Qua Những Yếu Tố Cơ Bản

1. Khái Quát Hoá

2. Gôm Đũa Cả Nắm

3. Lý Luận Rẽ Đôi

Lảng Tránh Sự Thật

4. Lập Lại Vấn Đề

5. Ngôn Ngữ Cường Điệu hay Thành Kiến

6. Phức Tạp Hóa Vấn Đề

7. Biện Hộ Đặc Biệt

Bóp Méo Sự Thật

8. Tương Đồng Giả Tạo

9. Sai Nguyên Nhân

10. Lý Luận Rập Khuôn

11. Luận Điểm Không Phù Hợp

12. Tóm Tắt

Chương 5: Ngụy Biện Tính Xác Đáng.

1. Công Kích Cá Nhân

Căn nguyên

Lăng mạ

Suy diễn gián tiếp

Xem ai nói đó

Đầu độc nguồn nước

2. Kêu Gọi Đám Đông

3. Kêu Gọi Lòng Thương

4. Kêu Gọi Quyền Lực

Quyền lực của cái duy nhất

Quyền lực của số đông

Quyền lực của số ít được lựa chọn

Quyền lực của truyền thống

5. Đánh Vào Sự Không Biết

6. Kêu Gọi Sự Sợ Hãi

7. Tóm Tắt

Phần III

Chương 6: Viết Rõ Ràng và Chặt Chẽ

1. Khái Quát Về Cấu Trúc Một Bài Luận

2. Xây Dựng Một Bài Luận

3. Chú Ý Cuối Cùng: Ngữ Pháp và Cách Sử Dụng

Chương 7: Những Bài Đọc Gợi Ý

Tác Giả

Engel, Morris S. With Good Reason -- An Introduction to Informal Fallacies. 5th ed. New York: St. Martin's Press, 1994.

Morris S. Engel. Với Lý Luận Giỏi -- Giới Thiệu Những Ngụy Biện Thông Thường. x/b 5th. New York: St. Martin's Press, 1994.

S. Morris Engel (Tiến Sĩ Khoa Học, Đại Học Toronto) là một giáo sư triết học tại Đại Học York ở Toronto, Ontario. Trước đó, ông dạy tại trường Đại Học Miền Nam California (University of Southern California). Những tác phẩm của ông bao gồm Nghiên Cứu Triết Học (The Study of Philosophy), 31e (1990) và Cái Bẫy của Ngôn Ngữ (The Language Trap), (1984 và 1994), bên cạnh những cuốn sách học thuật như học thuyết của Wittgenstein về sự chuyên chế của ngôn ngữ (1971).

Những mối quan tâm về học thuật của giáo sư Engel là ngôn ngữ của lo-gic và triết học. Tuy nhiên, ông cũng nổi tiếng với nhiều tác phẩm về Tiếng Đức Cổ (Yiddish). Những tác phẩm của ông gồm Dybbuk (Lên Đồng) (1974-1979), Lễ Ban Phước Hashem (Kiddish Hashem) (1977), v.v....

Phiên Dịch: Tô Yến Nhi, Võ Hồng Long, Vũ Thắng và Lê Nga

Điều Hành: Nguyễn Lưu Trọng Quyền

Phiên bản nhất này, chúng tôi dịch lại cuốn sách của Giáo Sư Morris S. Engel. Trong những phiên bản sau, chúng tôi sẽ sưu tầm những sai lầm trong các bài tham luận trên báo chí Việt Nam trong và ngoài nước. Trong thời gian sưu tầm, những ví dụ sẽ được đăng tại Phố Rùm của trang Kinh Tế Học. Kính mong độc giả quan tâm và ủng hộ, vào trang mạng trên đóng góp các ví dụ tiếng việt thực tế hơn.